«Οθέλλος, ο Αράπης του Αυλώνα», του Μπεν Μπλούσι (Εκδόσεις Βακχικόν, 2021) - κριτική βιβλίου

 

Ιστορία, μαγικός ρεαλισμός και ένας νέος μύθος βγαλμένος από το σεξπιρικό δράμα

Της Χρυσάνθης Ιακώβου / Αναδημοσίευση απο το Fractal 

Βρισκόμαστε στο 1300-1400. Ο Οθέλλος είναι ένας μαύρος νεαρός που φτάνει από τη μακρινή γενέτειρά του στη Βενετία, όπου τον αγοράζει ως σκλάβο η οικογένεια Κονταρίνι. Οι κόρες του Κονταρίνι, η Δυσδαιμόνα και η Αιμιλία, θα τον αγαπήσουν, όχι όμως και ο γιος της οικογένειας, ο Ιάγος. Από τη Βενετία ο Οθέλλος θα βρεθεί στον Αυλώνα, όπου θα μπει σε νέες περιπέτειες.

Ο Μπλούσι παίρνει την ιστορία του Σέξπιρ και την αναπλάθει με τρόπο δημιουργικό, εντυπωσιακό και μαγικό. Σε αρκετά σημεία οι δυο ιστορίες συμπίπτουν, αλλά κατά βάση ο Μπλούσι έχει αφήσει τη φαντασία του ελεύθερη και έχει συνθέσει μια καινούργια υπόθεση, απίστευτα ενδιαφέρουσα, γεμάτη μαγικό ρεαλισμό, ανατροπές, φιλοσοφικές τοποθετήσεις και κοινωνικο-ιστορικά στοιχεία.

Η πορεία του κεντρικού ήρωα απρόβλεπτη – γι’ αυτό και συναρπαστική από αναγνωστική άποψη. Ο Οθέλλος θα ακολουθήσει τη μοίρα του και θα διασχίσει μονοπάτια που ούτε ο ίδιος τα φαντάζεται ούτε ο αναγνώστης. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο του βιβλίου είναι ότι παρόλο που ο Οθέλλος ακολουθεί μια πορεία ζωής που φαινομενικά δεν διάλεξε, εντούτοις οι προσωπικές του επιλογές τον οδηγούν τελικά από τη μια κατάσταση στην άλλη μέχρι το φινάλε. Ομοίως πράττουν και οι υπόλοιποι ήρωες, όλοι οδηγούνται βάσει των επιλογών τους – με τον Ιάγο φυσικά να επεμβαίνει κάποιες φορές και να περιπλέκει τα πράγματα.

Η αγάπη, η ζήλια, τα βαθύτερα κίνητρα των ανθρώπων πίσω από κάθε πράξη, η ανοχή της κοινωνίας απέναντι στο διαφορετικό, ο τρόπος που λειτουργούν οι άνθρωποι στον πόλεμο, οι φιλίες και οι προδοσίες είναι μερικά από τα θέματα που πραγματεύεται το βιβλίο με τρόπο ευφάνταστο και εξιστορώντας γεγονότα απίστευτα και εντυπωσιακά.

Ο «Οθέλλος» είναι ένα ενδιαφέρον βιβλίο και για τα γεγονότα και για τις εικόνες που παρουσιάζει. Η περιπετειώδης ζωή του Οθέλλου δίνει στον συγγραφέα την ευκαιρία να μιλήσει για τη Βενετία του 1400, τον Αυλώνα, τον πόλεμο, την Ιστορία. Ο «Οθέλλος» συνδυάζει μυθοπλασία και ιστορική αλήθεια, πολιτική και φιλοσοφία, το συλλογικό και εθνικό με το προσωπικό.

Στον Μπλούσι αρέσει να φιλοσοφεί και να σκάβει βαθιά πίσω από τα εθνικά και προσωπικά κίνητρα, να μπαίνει στα βαθιά της ανθρώπινης ψυχής, της εθνικής συμπεριφοράς και των αντιδράσεων του κοινωνικού συνόλου.

Ένα βιβλίο μαγικό, χορταστικό, σουρεαλιστικό σε κάποια σημεία, αλλά ρεαλιστικό στην ουσία του. Απρόβλεπτο ως προς την εξέλιξή του, ιντριγκάρει τον αναγνώστη για την ομοιότητα με το ομώνυμο έργο του Σέξπιρ, αλλά θα ήταν μεγάλη αδικία να περιορίσουμε την αξία του συγκεκριμένου βιβλίου στη σύγκριση με το σεξπιρικό δράμα. Ακολουθώντας τη δική του διαδρομή, ο «Οθέλλος» είναι ένα βιβλίο για τον έρωτα, για τη ζήλια, για τις παρορμήσεις της ανθρώπινης ψυχής, για τα αντανακλαστικά των κοινωνιών, για το απρόβλεπτο της ζωής, για τη σημασία των επιλογών. Αλλά πάνω απ’ όλα είναι ένα βιβλίο για την αγάπη σε κάθε της μορφή.