Coco

Coco (2017)

Σκηνοθέτης: Lee Unkrich

Ο Μιγκέλ είναι ένα 12χρονο αγόρι που θέλει διακαώς να γίνει μουσικός. Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα: η οικογένεια του θεωρεί απαγορευμένη κάθε επαφή με τη μουσική, από τότε που ο προπάππους του μικρού εγκατέλειψε τη γυναίκα του και την κόρη τους, Κοκό, για να γίνει μουσικός. Την ημέρα των Νεκρών, ο Μιγκέλ θα αποπειραθεί να κλέψει την κιθάρα του -νεκρού πλέον- ειδώλου του, Ερνέστο ντε λα Κρουζ, και θα μεταφερθεί μαγικά στον κόσμο των νεκρών...

Το Κοκό αγαπήθηκε τρελά από τους σινεφίλ και δικαίως θεωρείται ένα από τα καλύτερα animation των τελευταίων ετών. Το μεγαλύτερο του ατού είναι η πρωτοτυπία του: νεκροί και ζωντανοί συνδέονται με ιδιαίτερα ευφάνταστο και διασκεδαστικό τρόπο, ενώ ο κόσμος των νεκρών παρουσιάζεται με χιούμορ και φαντασία, κρατώντας αμείωτο το ενδιαφέρον του θεατή.

Ωραία ιδέα να αξιοποιηθεί τόσο το έθιμο της Μέρας των Νεκρών όσο και γενικά η μεξικάνικη κουλτούρα με την μουσική της, τις παραδόσεις της και την ...Φρίντα Κάλο.

Φυσικά -μιας και πρόκειται για ταινία που απευθύνεται και σε παιδιά- δε λείπουν οι συγκινητικές στιγμές, τα μηνύματα περί αγάπης και αξίας της οικογένειας και το μότο του να κυνηγάς τα όνειρα σου.

Όλα αυτά απογειώνονται με την υπέροχη μουσική της ταινίας και με ένα απίστευτο plot twist που θα πείσει τελικά ακόμα και τους πιο δύσπιστους.

Μια ταινία χάρμα οφθαλμών, μια πανδαισία χρωμάτων, μουσικής και συναισθημάτων που απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες και κερδίζει τους πάντες.

Γιατί το έγκλημα της 22χρονης είναι κοινωνικό και όχι προσωπικό

Κοιτάζοντας ξανά και ξανά την υπόθεση της 22χρονης -που κράτησε κρυφή την εγκυμοσύνη της από όλους, γέννησε στην μπανιέρα και άφησε το μωρό της στον ακάλυπτο μέχρι που πέθανε- και προτού λιθοβολήσουμε την κοπέλα ως αναμάρτητοι, πρέπει πρώτα να καταλάβουμε ότι το έγκλημα αυτό δεν είναι προσωπικό, το έγκλημα είναι κοινωνικό.

Υπάρχουν πολλοί τρόποι να κάνεις το σωστό και πολλοί το λάθος και η κοπέλα κατέληξε τελικά να τα κάνει όλα λάθος, αυτό είναι δεδομένο, δεν υπάρχει ένσταση ως προς αυτό. Ωστόσο, κανείς δε λειτουργεί ανεξάρτητα από την κοινωνία μέσα στην οποία μεγάλωσε και ζει, οπότε και η κοπέλα αυτή -πέρα από το προφανές λάθος και έγκλημα που διέπραξε- δεν είναι κατά κάποιον τρόπο θύμα των κοινωνικών περιστάσεων;

Διαβάζοντας κανείς ολόκληρη την απολογία της (η οποία υπάρχει εδώ: lifo), δεν μπορεί παρά να εντοπίσει μια σωρεία λαθών από το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον -η εγκατάλειψη του βρέφους στον ακάλυπτο δεν είναι παρά το κερασάκι στην τούρτα. Πόσο πολύ φοβόταν άραγε η κοπέλα την μητέρα της και δεν έβρισκε το θάρρος να της πει ότι είναι έγκυος; Τι αγωγή έλαβε αυτή η κοπέλα από το σπίτι ώστε να θεωρεί ότι δεν μπορεί να απευθυνθεί στην μητέρα της σε ένα ενδεχόμενο πρόβλημα; Για ποιο λόγο οι γονείς της, αν και χωρισμένοι, δε φρόντισαν να έχουν στενότερη επαφή με το παιδί τους και ο πατέρας ήταν πλέον οριστικά απών;

Από πόσο μεγάλη έλλειψη αυτοπεποίθησης έπασχε η κοπέλα -η οποία δηλώνει ότι είναι ευτραφής και όχι ιδιαίτερα εμφανίσιμη- ώστε δέχτηκε να έρχεται σε επαφή με τον σύντροφο της χωρίς προφύλαξη, γιατί αλλιώς φοβόταν ότι θα τη χωρίσει; Και γιατί υπάρχουν ακόμα άντρες που πιέζουν τις κοπέλες τους να έρχονται σε επαφή χωρίς προφυλάξεις; Το ότι η κοπέλα δέχτηκε δείχνει απλή ανοησία εκ μέρους της ή έλλειψη ενημέρωσης; Δε δείχνει αυτό πάντως ότι επιβάλλεται να υπάρχει μάθημα σεξουαλικής αγωγής στα σχολεία; Και για ποιο λόγο, στην τελική, φαίνεται υπεύθυνη για ό,τι έγινε μόνο η κοπέλα και όχι και το αγόρι που διέκοψε κάθε επαφή μαζί της μόλις έμαθε ότι είναι έγκυος;

Το ότι δεν ανέτρεξε σε κάποιον οργανισμό υποστήριξης για ανύπαντρες μητέρες ή κάτι παρόμοιο ήταν άλλη μια βλακεία εκ μέρους της ή πραγματικά δεν υπάρχει σωστή ενημέρωση από την οικογένεια, το σχολείο, τους φορείς για τέτοιες περιπτώσεις; Και γιατί ούτε η ίδια της η κολλητή δε θέλησε να τη στηρίξει; Σοκαρίστηκε άραγε τόσο πολύ από την "ανηθικότητα" και την ανευθυνότητα της;

Προτού λοιπόν καταδικάσουμε την κοπέλα, ας δούμε πρώτα σε τι είδους κοινωνία ζούμε, ώστε μια νεαρή καταλήγει να κάνει μια σειρά απίστευτων λαθών επειδή δεν ξέρει πού να απευθυνθεί και ποιον να εμπιστευτεί. Αν ήταν βέβαια μια από τις χιλιάδες γυναίκες που κάνουν έκτρωση ετησίως στην Ελλάδα, ούτε γάτα ούτε ζημιά, το πρόβλημα θα λυνόταν προτού γίνει επονείδιστο και δε θα ωρυόμασταν τότε στα social media.

Ας γίνουμε σε μια κοινωνία που είμαστε πιο ανεκτικοί, και ας μάθουμε από την άλλη να αναλαμβάνουμε και τις ευθύνες μας. Και αυτό ισχύει για όλους, ακόμα βέβαια και για την ίδια την κοπέλα, η οποία στο τέλος της απολογίας της μοιάζει να προσπαθεί να αποποιηθεί της ευθύνης της.  Δε δείχνουν πόσο πάσχουμε σαν κοινωνία; Τι άλλη απόδειξη θέλουμε;

The patience stone

The patience stone (Η πέτρα της υπομονής), 2012

Σκηνοθέτης: Ατίκ Ραχίμι

Ηθοποιοί: Γκολσιφτέ Φαραχανί, Χαμίντ Ντζαβαντάν, Μασί Μροουάτ

Σε μια μουσουλμανική χώρα που βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση, μια γυναίκα φροντίζει τον άνδρα της που μετά από σοβαρό τραυματισμό έχει πέσει σε κώμα. Όσο τον φροντίζει του μιλά για όσα δεν του μίλησε ποτέ: για το παρελθόν της, για τα συναισθήματα της και τις επιθυμίες της, για το γάμο τους, για τα μυστικά της. Σύμφωνα με έναν περσικό μύθο, υπάρχει μια μαγική πέτρα στην οποία λες όλα σου τα προβλήματα, ώσπου μια μέρα η πέτρα σπάει και λυτρώνεσαι: αυτή είναι η πέτρα της υπομονής. Ο άντρας της λοιπόν καλείται να παίξει αυτόν τον ρόλο.

Ταινία που βλέπεται με μια ανάσα και με κλιμακωτή ένταση που σε ρουφάει όσο εξελίσσεται. Ο πόλεμος -σε δεύτερο πλάνο- και η εξομολόγηση της γυναίκας -σε πρώτο- αλληλεπιδρούν εύστοχα και συνδέονται με πολύ ενδιαφέροντα τρόπο.

Μέσα από τα λόγια της γυναίκας ξετυλίγεται μπροστά μας ολόκληρη η κουλτούρα των μουσουλμανικών χωρών με τα πρέπει, τις συνήθειες, τους άγραφους νόμους και φυσικά με το ποια θέση έχει η γυναίκα στην κοινωνία. Είναι ενδιαφέρον το πόσο γλαφυρά παρουσιάζεται η ψυχοσύνθεση της γυναίκας, της οποίας τα λόγια είναι αναπάντεχα τολμηρά και ξαφνιάζουν ευχάριστα. Είναι τόσο αληθινή η εξομολόγηση της, που δεν μπορεί παρά να αγγίξει οποιονδήποτε, σε όποιο σημείο της γης κι αν βρίσκεται: δεν είναι τυχαίο εξάλλου που η γυναίκα δεν έχει όνομα, ούτε κανένας άλλος από τους ήρωες, δεν κατονομάζεται καν η χώρα. Η γυναίκα αυτή γίνεται σύμβολο πέρα από το χώρο και το χρόνο.

Σε ολόκληρη την ταινία υπάρχει ένας κλοιός ανελευθερίας: ο πόλεμος που συμβαίνει στην πόλη, στη γειτονιά, σχεδόν μέσα στο σπίτι της ηρωίδας. Ο ετοιμοθάνατος σύζυγος σε ένα σπίτι ρημαγμένο. Οι καταπιεσμένες γυναίκες των μουσουλμανικών χωρών, που έχουν βρει άλλους τρόπους να ελίσσονται, να λειτουργούν, να επιβιώνουν. Παρά το ασφυκτικό κλίμα η ταινία δε σε πνίγει -αντιθέτως μοιάζει να σου κλείνει το μάτι με μια αχτίδα ελπίδας.

Η πέτρα της υπομονής είναι μια αναπάντεχα καλή ταινία, βαθιά ανθρώπινη και υπερβολικά ενδιαφέρουσα. Σε προβληματίζει, σε αγανακτεί, σε λυτρώνει. Όλα αυτά χάρη στο καταπληκτικό σενάριο, χάρη στη σκηνοθεσία και φυσικά χάρη στην πρωταγωνίστρια (η Γκολσιφτέ Φαραχανί, γνωστή και από το ιρανικό "Τι απέγινε η Έλι" και από το "Body of lies"), η οποία δίνει μια άψογη ερμηνεία, ενσωματώνοντας επιτυχώς όλες τις εναλλαγές στη διάθεση της ηρωίδας και την ενδιαφέρουσα εξέλιξη του χαρακτήρα της μέχρι το λυτρωτικό φινάλε.