Ψυχρός Πόλεμος - κριτική ταινίας

Ψυχρός Πόλεμος (Cold War / Zimna wojna), 2018

Σκηνοθεσία: Πάβελ Παβλικόφσκι

Πρωταγωνιστούν: Τζοάνα Κούλιγκ, Τόμας Κοτ

Στην μεταπολεμική Πολωνία, ο πιανίστας Βίκτορ και άλλοι μουσικοί επιλέγουν τραγουδιστές για να δημιουργήσουν μια χορωδία παραδοσιακής μουσικής - έτσι ο Βίκτορ θα γνωρίσει τη Ζούλα. Μεταξύ τους θα γεννηθεί ένας θυελλώδης έρωτας, όμως οι πολιτικές συνθήκες δεν τους αφήνουν να ζήσουν όπως θέλουν. Η χορωδία γίνεται όργανο κομμουνιστικής προπαγάνδας, ενώ ο Βίκτορ σχεδιάζει να δραπετεύσει σε άλλη χώρα.

Μετά την συγκλονιστική "Ida", ο Παβλικόφσκι επιστρέφει στο τετράγωνο καρέ, στο ασπρόμαυρο και στο παρελθόν της Πολωνίας. Στον "Ψυχρό Πόλεμο" έχουμε έναν πετυχημένο, διπλής ερμηνείας τίτλο που περιγράφει απόλυτα την ταινία: ένας έρωτας που δεν μπορεί να ανθίσει όπως θα μπορούσε, σε μια Ευρώπη που δεν αφήνει τους πολίτες της να ζήσουν όπως επιθυμούν.

Οι ήρωες μας συναντιούνται μοιραία με την ίδια την Ιστορία και όσο κι αν απομακρύνονται από την Πολωνία, δεν μπορούν να βγάλουν την Πολωνία από μέσα τους, την οποία φαίνεται να κουβαλάνε όπου κι αν πάνε, ό,τι κι αν κάνουν. Θύματα των ιστορικών συγκυριών, αλλά και των προσωπικών τους αποφάσεων, μοιάζουν να μη βολεύονται πουθενά και να μην μπορούν να βρουν την ευτυχία.

Μια τραγική ερωτική ιστορία, μια ενδιαφέρουσα καταβύθιση στην ανθρώπινη ψυχή και ταυτόχρονα μια βαθιά πολιτική ταινία, την οποία ο Παβλικόφσκι παρουσιάζει με σεβασμό, με τρόπο λιτό (σε αυτό βοηθάει και η επιλογή του ασπρόμαυρου, αλλά και το μοντάζ) και με απόλυτη σοβαρότητα.

Μια σύγκριση με την "Ida" ίσως δεν έχει νόημα, από την άλλη όμως είναι και αναπόφευκτη: ο "Ψυχρός Πόλεμος" μπορεί να μη φτάνει την σκηνοθετική δεξιοτεχνία και το σεναριακό βάθος της "Ida", παραμένει όμως μια ταινία που αγγίζει τον θεατή.

(Το "Cold War" ήταν υποψήφιο για το Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας, Σκηνοθεσίας και Καλύτερης Διεύθυνσης Φωτογραφίας).

7 ταινίες με ήρωες συγγραφείς

Της Χρυσάνθης Ιακώβου / Αναδημοσίευση απο το artcoremagazine.gr

Αντισυμβατικοί, ιδιόρρυθμοι, ιδεαλιστές, οι συγγραφείς ειναι μια ιδιαίτερη κατηγορία κινηματογραφικών ηρώων που γοητεύουν πάντα σεναριογράφους και σκηνοθέτες. Ιδού μερικές ταινίες μυθοπλασίας με πρωταγωνιστές συγγραφείς!

 

The Shining, του Stanley Kubrick (1980)

Τι αναζητά πάντα ένας συγγραφέας; Απομόνωση και έμπνευση. Αυτά ελπίζει να βρει και ο Τζακ Τόρενς, ένας συγγραφέας μυθιστορημάτων τρόμου, όταν παίρνει την οικογένεια του και εγκαθίσταται ως επιτηρητής σε ένα άδειο απομονωμένο ξενοδοχείο. Τελικά αντί να εμπνευστεί ιστορίες τρόμου, γίνεται ο ίδιος ο φόβος και ο τρόμος για την οικογένειά του, καθώς το… αιματοβαμμένο παρελθόν του ξενοδοχείου τον στοιχειώνει. Ο Stephen King υπογράφει το βιβλίο, ο Kubrick τη σκηνοθεσία, ο Jack Nicholson πρωταγωνιστεί και εμείς οι θεατές απολαμβάνουμε ένα από τα καλύτερα θρίλερ όλων των εποχών.

Misery, του Rob Reiner (1990)

Ποιος συγγραφέας δε θέλει να γνωρίσει τον "νούμερο 1 θαυμαστή" του; Όλοι φαντάζομαι, αρκεί αυτός ο θαυμαστής να μην είναι μια νοσηλεύτρια που δεν έχει σώας τας φρένας. Ο διάσημος συγγραφέας Πολ Σέλντον έχει ένα σοβαρό ατύχημα στα χιόνια, από το οποίο ίσως να μην είχε σωθεί αν δεν τον είχε βρει και δεν τον είχε πάρει σπίτι της μια νοσοκόμα που δηλώνει ότι είναι η "νούμερο 1 θαυμάστριά" του. Ο συγγραφέας σύντομα θα διαπιστώσει ότι η γυναίκα που τον έσωσε δεν πρόκειται να τον αφήσει να φύγει από εκεί - τουλάχιστον όχι μέχρι να γράψει ένα βιβλίο όπως το θέλει αυτή! Συγκλονιστικό στην απλότητα του, το "Misery" έχει απίστευτα ενδιαφέρουσα ιστορία και εξαιρετικές ερμηνείες. Από τις καλύτερες κινηματογραφικές μεταφορές βιβλίου του Stephen King που έχουμε δει.

Secret Window, του David Koepp (2004)

Ο Johnny Depp υποδύεται έναν επιτυχημένο συγγραφέα, που απομονώνεται σε ένα σπίτι κοντά σε μια λίμνη για να γράψει το επόμενο βιβλίο του και να ξεπεράσει το χωρισμό του με την γυναίκα του, η οποία τον απάτησε. Εκεί θα εμφανιστεί ένας περίεργος τύπος, που θα τον κατηγορήσει ούτε του έκλεψε μια ιστορία... Ενδιαφέρουσα υπόθεση, ωραία ατμόσφαιρα, αλλά όχι από τις δυνατές ταινίες του είδους - παρόλο που βασίζεται σε βιβλίο του Stephen King. Απλοϊκή στην εξέλιξη της και με αδύναμο φινάλε, αλλά καλή για μια προβολή…

The Ghost Writer, του Roman Polanski (2010)

Ένας συγγραφέας αναλαμβάνει να γράψει την βιογραφία του πρώην πρωθυπουργού της Αγγλίας - για την ακρίβεια πρέπει να την συμπληρώσει, καθώς ο προηγούμενος βιογράφος βρέθηκε νεκρός. Ο συγγραφέας λοιπόν θα εγκατασταθεί στο εξοχικό του πολιτικού, όπου θα διαπιστώσει σύντομα ότι το παρελθόν του βιογραφούμενου είναι γεμάτο μυστικά, συνομωσίες και σκάνδαλα. Εξαιρετικό πολιτικό θρίλερ υπό τη σκηνοθετική ματιά του Polanski, ο οποίος ξέρει να δημιουργεί την κατάλληλη ένταση και ατμόσφαιρα. Η ταινία δεν ξέρεις πού ακριβώς θα σε οδηγήσει: νέα στοιχεία εμφανίζονται συνέχεια και η εξέλιξη της αλλάζει συνεχώς κατεύθυνση. Το σίγουρο είναι ότι βλέπεται με αγωνία και ενδιαφέρον.

Night Train to Lisbon, του Bille August (2013)

Ένας καθηγητής λατινικών από την Βέρνη θα σώσει μια κοπέλα από αυτοκτονία. Αυτό θα τον οδηγήσει σε ένα βιβλίο. Μαγεμένος από το περιεχόμενο του βιβλίου, θα μεταβεί στη Λισαβόνα, προσπαθώντας να βρει τον Πορτογάλο συγγραφέα. Εκεί θα ανακαλύψει πολλά πράγματα όχι μόνο για τη ζωή του συγγραφέα, αλλά και για τα σκοτεινά γεγονότα της πορτογαλικής ιστορίας, καθώς και για τον ίδιο του τον εαυτό. Συναρπαστική υπόθεση-υποτονική ταινία. Ναι μεν βλέπεται με ενδιαφέρον, αλλά το αποτέλεσμα είναι περισσότερο μια χαμένη ευκαιρία για κάτι πραγματικά καλό. Στα συν της ταινίας τα πλάνα της Λισαβόνας και το λαμπερό cast.

The Lives of Others, του Florian Henckel von Donnersmarck (2006)

Ανατολικό Βερολίνο 1984: μυστικές υπηρεσίες, Ψυχρός Πόλεμος και ανύπαρκτη ελευθερία του λόγου. Ένας συγγραφέας κινείται κρυφά εναντίον του συστήματος και προκαλεί υποψίες, έτσι η μυστική αστυνομία Στάζι αποφασίζει να τον παρακολουθήσει. Ο κατάσκοπος όμως που αναλαμβάνει την παρακολούθηση αρχίζει μετά από λίγο καιρό να βλέπει τα πράγματα από μια διαφορετική οπτική γωνία και να αναρωτιέται ποιο είναι το σωστό και ποιο το λάθος. Ένα κινηματογραφικό διαμαντάκι της Γερμανίας, στο οποίο συμπλέκονται ιδανικά Ιστορία, αγωνία, συγκίνηση, δράμα, ανατροπές, εκπλήξεις. Ένα πολιτικό θρίλερ που εστιάζει τόσο στα ιστορικά γεγονότα όσο και στην ανθρώπινη ψυχή. Ένα αριστούργημα.

1408, του Mikael Håfström (2007)

Τελικά ο Stephen King έχει εμμονή στο να χρησιμοποιεί συγγραφείς ως ήρωες στα βιβλία του - μας δίνει πάντως ωραίες ιστορίες. Στο άκρως ενδιαφέρον "1408" έχουμε -πάλι- έναν συγγραφέα, ο οποίος έχει εκδώσει μια σειρά βιβλίων στα οποία αρνείται την ύπαρξη μεταφυσικών φαινομένων σε διάφορους χώρους που θεωρούνται στοιχειωμένοι. Όταν θα μάθει ότι υπάρχει ένα παράξενο δωμάτιο σε ένα ξενοδοχείο, το 1408, από το οποίο κανείς δε βγαίνει ζωντανός, θα αποφασίσει να περάσει μια νύχτα εκεί, παρόλο που ο διευθυντής θα επιμείνει να μην το τολμήσει. Πολύ καλό για το είδος του, γεμάτο αγωνία, φαντασία και ικανοποιητική εξέλιξη. Βλέπεται με μια ανάσα.

Μανταρίνια - κριτική ταινίας

Μανταρίνια (Mandariinid / Tangerines), 2013

Σκηνοθεσία: Ζάζα Ουρουσάντζε

Πρωταγωνιστούν: Λέμπιτ Ούλφσακ, Έλμο Νουγκάνεν, Γκιόργκι Νακασίντζε, Μίσα Μέσκι, Ράιβο Τρας

Έτος 1992: μεταξύ Γεωργίας και Αμπχαζίας έχει ξεσπάσει πόλεμος. Ο Εσθονός Ίβο, καλλιεργητής μανταρινιών, αρνείται να εγκαταλείψει το σπίτι του, το οποίο βρίσκεται πολύ κοντά σε ένα πεδίο βολής. Μια μέρα θα αναλάβει να περιθάλψει και να στεγάσει δυο τραυματισμένους στρατιώτες που ανήκουν στα αντίπαλα στρατόπεδα: τον Τσετσένο μισθοφόρο Αχμέντ και τον Γεωργιανό­ Νίκο. Η συμβίωση των δυο εχθρών μέσα στο ίδιο σπίτι αποδεικνύεται δύσκολη και ο Ίβο προσπαθεί να κρατήσει τις ισορροπίες κόντρα στον παραλογισμό του πολέμου.

Τα "Μανταρίνια" είναι ένα καταπληκτικό παράδειγμα για το πώς μπορείς να κάνεις μια δυνατή ταινία με τα πιο απλά μέσα ή για το πώς να παρουσιάσεις μια αντιπολεμική κινηματογραφική πρόταση σχεδόν χωρίς να δείξεις πόλεμο.

Συγκλονιστική στην απλότητα της, η ταινία κρατά χαμηλό προφίλ, μακριά από συναισθηματικές εξάρσεις, υπερβολές και περιττά στολίδια. Οι συγκρούσεις των ηρώων γίνονται μέσα από τους διαλόγους, οι οποίοι αντανακλούν με τραγικό τρόπο την σκληρότητα του πολέμου και έτσι το μικρό σπίτι του πρωταγωνιστή γίνεται ένα πρίσμα μέσα από το οποίο βλέπουμε όλη την πολιτική κατάσταση της περιόδου εκείνης.

Η ταινία ανεβάζει ένταση και ρυθμό σταδιακά, προκαλεί τους θεατές να δεθούν με τους ήρωες και να πονέσουν με τις προσωπικές του ιστορίες, συγκινεί και καταλήγει σε ένα δυνατό λυτρωτικό φινάλε. Τα "Μανταρίνια" καταφέρνουν να συνδέσουν εύστοχα το ατομικό με το συλλογικό, να κάνουν ένα σχόλιο για τον πόλεμο, να παρουσιάσουν όλες τις πλευρές και να αναδείξουν ως νικητή την ανθρωπιά.

Η ταινία είναι παραγωγής Εσθονίας-Γεωργίας και ήταν μια ευχάριστη έκπληξη για κοινό και κριτικούς όταν το 2015 κατάφερε να φτάσει μέχρι τις υποψηφιότητες των Όσκαρ για Καλύτερη Ξενόγλωσση Ταινία. Και φυσικά το άξιζε και με το παραπάνω.