Forushande (Ο εμποράκος)

Forushande (The salesman / Ο εμποράκος), 2017

Σκηνοθέτης: Asghar Farhadi

Παίζουν: Taraneh Alidoosti, Shahab Hosseini, Mina Sadati

Ο Εμάντ και η Ράνα είναι ζευγάρι στη ζωή, είναι ζευγάρι και στο θέατρο, καθώς συμμετέχουν στην παράσταση "Ο θάνατος του εμποράκου" του Άρθουρ Μίλερ. Όταν θα αναγκαστούν να μετακομίσουν από την πολυκατοικία στην οποία μένουν, ένα δυσάρεστο περιστατικό θα τους συμβεί στο νέο τους σπίτι: η Ράνα θα πέσει θύμα επίθεσης από έναν άντρα, την ώρα που ο Εμάντ απουσιάζει. Το περιστατικό αυτό θα φέρει τα πάνω κάτω, τόσο στην ψυχολογία της Ράνα, όσο και στον Εμάντ, ο οποίος θα κάνει τα πάντα για να βρει τον ένοχο και να πάρει εκδίκηση.

Ένα πολυεπίπεδο δράμα με πολλές αναγνώσεις, πολλούς συμβολισμούς, αλλά και ενδιαφέροντες παραλληλισμούς με το έργο του Μίλερ, το ανέβασμα του οποίου βλέπουμε στην ταινία και από το οποίο προκύπτει και ο τίτλος.

Το στιλ του Φαραντί είναι πλέον γνωστό: ένα δυσάρεστο γεγονός στέκεται η αφορμή για να διαταραχτούν οι ισορροπίες, για να βγουν στην επιφάνεια συναισθήματα και συμπεριφορές που δε θα μπορούσε κανείς να υποψιαστεί, για να οδηγηθούν οι ήρωες στα άκρα. Ο Φαραντί, πάντα κάτω από την ομπρέλα ενός κράτους θεοκρατικού και πατριαρχικού, παίζει με τις έννοιες του σωστού και του λάθους, με τους ρόλους του θύματος και του θύτη και ξετυλίγει καταστάσεις στις οποίες όλοι μοιάζουν να έχουν και δίκιο και άδικο ταυτόχρονα.

Στον "Εμποράκο" ο Φαραντί αφήνει εν μέρει πίσω του την έννοια της ηθικής και της θρησκευτικής συνείδησης -που είδαμε τόσο έντονα σε προηγούμενες ταινίες του-, όπως επίσης και το παιχνίδι του τι έγινε στα αλήθεια και φλερτάρει περισσότερο με το αστυνομικό θρίλερ. Εδώ η αλήθεια είναι -σχεδόν- φανερή από την αρχή και η εξέλιξη της ταινίας εστιάζει από τη μια στην εύρεση του ενόχου και από την άλλη στην ψυχοσύνθεση των ηρώων. Πώς αντιμετωπίζει ο καθένας το γεγονός; Πόσο σωστός είναι ο τρόπος που χειρίζεται ο καθένας τα πράγματα; Κι αν βρεθεί ο ένοχος, πώς θα πρέπει να τον αντιμετωπίσουν; Μπορεί ο γάμος του πρωταγωνιστικού διδύμου να βγει αλώβητος από αυτό;

 Ο Φαραντί ξέρει αναμφίβολα να δημιουργεί σπουδαίες ταινίες, αλλά καμιά φορά μοιάζει να εγκλωβίζεται στο ίδιο του το μοτίβο. Καλώς ή κακώς, δεν μπορεί να αποφευχθεί η σύγκριση με το έργο-ορόσημο της καριέρας του, το "Ένας χωρισμός". Ο "Εμποράκος", παρόλο που είναι μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ταινία, παραμένει πιο υποτονική και με ρυθμό πιο χαλαρό απ' ότι θα θέλαμε και θα μπορούσε. Στα συν βέβαια οι συμβολισμοί και οι προεκτάσεις, η σκηνοθεσία, το φινάλε και οι αντιστοιχίες-παραλληλισμοί με το κορυφαίο θεατρικό έργο του Μίλερ.

(Η ταινία κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας το 2017 -2ο Όσκαρ για τον Φαραντί).