Συνέντευξη στο koukidaki.blogspot

Τι σας ώθησε να γράψετε αυτό το βιβλίο;

Χ.Ι.: Ό,τι με ωθεί να γράφω γενικά: η ανάγκη για ερμηνεία του κόσμου γύρω μας, η αποκωδικοποίηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς, η ροπή μας στα λάθη και οι πτώσεις μας σε πάθη. Στο συγκεκριμένο βιβλίο (σε σχέση με το προηγούμενο μου) ίσως να είναι πιο διογκωμένη η έννοια της ευθύνης που έχουμε όλοι μας απέναντι στον εαυτό μας, στις αποφάσεις μας, στην κοινωνία.

Αν θα έπρεπε να το περιγράψετε με μία μόνο λέξη, ποια θα ήταν αυτή;

Χ.Ι.: Διαδρομές.

Τι θα συμβουλεύατε εκείνον που επρόκειτο να το διαβάσει;

Χ.Ι.: Δεν μπορώ να δώσω συμβουλή για κάτι τέτοιο… Ο καθένας μας διαβάζει βάσει των προσωπικών του βιωμάτων, των ερεθισμάτων από το περιβάλλον του και φυσικά αναλόγως των συναισθημάτων του και της διάθεσης του τη δεδομένη στιγμή. Αντί να δώσω μια συμβουλή πριν την ανάγνωση, θα μου άρεσε περισσότερο να ακούσω μία άποψη μετά την ανάγνωση.

Αν το βιβλίο σας ήταν/γινόταν ένα κανονικό ταξίδι κάπου στον κόσμο, που θα πηγαίναμε και πόσες μέρες θα κρατούσε;

Χ.Ι.: Θα ήταν ένα road trip (με το αυτοκίνητο φυσικά), χωρίς συγκεκριμένο προορισμό, σε δρόμους μεγάλους και έρημους, μέσα στη φύση, ανάμεσα σε βράχια, δέντρα και ξεραμένα λιβάδια, μήνα Αύγουστο κατά προτίμηση. Θα διαρκούσε μέχρι να αισθάνονταν οι ταξιδιώτες ότι βρήκαν μέρος να αράξουν κι ότι μπορούν πλέον σταματήσουν.

Κλείστε τη μίνι συνέντευξη με μία φράση/παράγραφο από το βιβλίο.

Χ.Ι.: Μια ψευδαίσθηση η ζωή μας, / ένα κυνήγι για τα ανέφικτα.

 

Δημοσίευση 14/4/2017, στο koukidaki.plogspot, συνεντευξη στην Τζένη Κουκίδου (koukidaki.blogspot)

Συνέντευξη στο tvxs.gr

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα tvxs.gr ένεκα της κυκλοφορίας του βιβλίου "Τεθλασμένοι χρόνοι"

 

Μιλήστε μας για το τελευταίο σας βιβλίο "Τεθλασμένοι χρόνοι".

Η ποιητική συλλογή "Τεθλασμένοι χρόνοι" είναι η δεύτερή μου, τρία χρόνια περίπου μετά τη συλλογή "Αχ-έρων", που είχε κυκλοφορήσει τον Δεκέμβριο του 2013, και πάλι από τις Εκδόσεις Βακχικόν. Δεύτερο βιβλίο για μένα σημαίνει ποιητική συνέχεια και συνέπεια και μια αέναη και δημιουργική ενασχόληση με την ποίηση, η οποία θέλω να πιστεύω ότι οδηγείται σε μονοπάτια βαθύτερα, ωριμότερα και πιο ενδιαφέροντα. Στη δεύτερη αυτή ποιητική συλλογή κινούμαι πάλι στους άξονες που κινήθηκα και στην πρώτη, τους υπαρξιακούς δηλαδή, τους ερωτικούς και τους κοινωνικούς, προσπαθώντας να εισάγω αυτή τη φορά και μια διαλεκτική σχέση με τη φωτογραφία, με την οποία ασχολούμαι ερασιτεχνικά και θεωρώ ότι μπορεί να αλληλεπιδράσει με την ποίηση με τρόπο ενδιαφέροντα. Γι' αυτό και στο βιβλίο συμπεριλαμβάνονται και τέσσερις φωτογραφίες -τραβηγμένες από εμένα- που συνδέονται με το γενικότερο περιεχόμενο των ποιημάτων, συν τη φωτογραφία του εξωφύλλου, που συνδέεται προφανώς με τον τίτλο και το πρώτο ποίημα. 

Πώς αναζητάτε την έμπνευση μες στα χρόνια της κρίσης;

Οι δικοί μου ποιητικοί προβληματισμοί είναι κατά βάση υπαρξιακοί, έχουν να κάνουν περισσότερο με την πάλη στην οποία βρίσκεται ο άνθρωπος με τον ίδιο του τον εαυτό. Οι προβληματισμοί μου αυτοί παραμένουν ίδιοι, θα έλεγα, από την πρώτη στιγμή που ξεκίνησα να ασχολούμαι με τη γραφή μέχρι σήμερα και είναι υπό συνεχή διερεύνηση, τόσο εντός μου όσο και στο χαρτί. Ασφαλώς βέβαια ο άνθρωπος βρίσκεται σε διαλεκτική σχέση με την κοινωνία στην οποία ζει, οπότε θα μπορούσα ίσως να πω ότι τα τελευταία χρόνια έχουν προστεθεί νέες δυναμικές στον τρόπο που αντιλαμβάνομαι ποιητικά τη συμπεριφορά του ανθρώπου. Δίπλα στις ποιητικές μου εμμονές για τη σωστή αξιοποίηση του χρόνου, για την έννοια του ανεκπλήρωτου, για το άγχος του αναπότρεπτου, εισέρχεται σιγά-σιγά και ένα βάσανο για την ευθύνη και τη στάση του ανθρώπου απέναντι στις κοινωνικές συνθήκες.

Ποια είναι η σχέση σας με τη λογοτεχνία;

Θα τη χαρακτήριζα ανεξάντλητη, διαρκή, σε συνεχή διάλογο. Από την πρώτη στιγμή, κυριολεκτικά, που έμαθα γραφή άρχισα και να γράφω -και δεν έχω σταματήσει έκτοτε. Έχω πειραματιστεί με διάφορα είδη του γραπτού λόγου και με ιντριγκάρει πάντα να δοκιμάσω την τριβή με ακόμα περισσότερα. Από πολύ νωρίς βέβαια, ήδη από την εφηβεία μου, με κέρδισε η ποίηση. Δεν μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου να σταματήσει κάποια στιγμή να γράφει ποίηση. Οι στιγμές της συγγραφής ενός ποιήματος έχουν τόση ζωτική σημασία όση, θα έλεγα, και η αναπνοή. Δεν το κρύβω ωστόσο ότι ευσεβής πόθος και απώτερος σκοπός είναι το μυθιστόρημα.  Από εκεί και πέρα, η αγάπη μου για τη λογοτεχνία και το λόγο και τη γλώσσα γενικότερα επεκτείνεται σε πάρα πολλούς τομείς, καθώς έχω χτίσει, κατά κάποιον τρόπο, τη ζωή μου γύρω από αυτήν: έχω σπουδάσει Ελληνική Φιλολογία, εργάζομαι ως συντάκτρια και είμαι αναγνώστρια λογοτεχνικών βιβλίων.

Μπορεί ένα καλό βιβλίο να «σώσει» την ψυχή μας;

Να τη σώσει ίσως όχι. Να την εμπλουτίσει όμως ναι, να τη γεμίσει, να της δείξει νέα ανεξιχνίαστα μονοπάτια. Να την ποτίσει, να την κάνει πιο δεκτική σε νέες σκέψεις, νέες ιδέες, νέες προοπτικές. Αντιλαμβάνομαι τη διαδικασία της ανάγνωσης σαν ένα αργό και σταδιακό άνθισμα ενός λουλουδιού μέσα μας.

Τα επόμενα συγγραφικά σχέδιά σας;

Αναμφίβολα, μία ακόμα ποιητική συλλογή. Και μετά ακόμα μία και μετά ακόμα μία. Θέλω να πιστεύω ότι το ταξίδι της ποίησης, από τη στιγμή της έμπνευσης μέχρι το τύπωμα ενός αγαπημένου βιβλίου, δε θα τελειώσει ποτέ. Θα μου άρεσε να πειραματιστώ με την ποιητική γραφή, με την έκταση, τη μορφή, το περιεχόμενο των ποιημάτων, αναλόγως με τις ανάγκες που μπορεί να προκύψουν εντός μου. Αυτό με το οποίο θα ήθελα να ασχοληθώ άμεσα είναι η διερεύνηση της σχέσης ποίησης και φωτογραφίας, ώστε να δω τι καινούργιο θα μπορούσε να φέρει ένας διάλογος μεταξύ των δύο αυτών τεχνών. Και ασφαλώς, όπως προείπα, στο πίσω μέρος του μυαλού υπάρχει πάντα το πεζό, είτε το μυθιστόρημα είτε το διήγημα…  Ίδωμεν.

Δημοσίευση 11/3/2017, site tvxs.gr (tvxs.gr)

Συνέντευξη στο offsite.com.cy

Μια ποιήτρια καταθέτει- Συνέντευξη με την ποιήτρια Χρυσάνθη Ιακώβου

Συνέντευξη στο offsite.com.cy και στον Αντρέα Πολυκάρπου ένεκα της κυκλοφορίας του βιβλίου "Τεθλασμένοι χρόνοι"

 

Η ποίηση της Χρύσας Ιακώβου ανακαλεί μνήμες ανθρώπων που αναμένουν το επερχόμενο όνειρο όπως ο διαβάτης στο ποίημα «Αναμονή» της συλλογής «Τεθλασμένοι Χρόνοι» αναμένει το λεωφορείο που θα μπορούσε να το μεταφέρει αλλού.

Στα ποιήματα της Ιακώβου δεν υπάρχει προορισμός, δεν υπάρχει Ιθάκη ούτε καν αρχίζει το ταξίδι. Στη δίνη των στίχων αφημένη η ίδια μαζί με τον αναγνώστη προς ένα ατέρμονο ταξίδι αναζήτησης για έναν κόσμο όπου η ανθρώπινη ανακολουθία θα δώσει τη θέση της σε χέρια μπλεγμένα και στην αλληλουχία των άχρονων στιγμών.

Στην ποιητική συλλογή της Ιακώβου ένα τυχαίο συμβάν διέπει την παρατηρητικότητα της ποιήτριας. Ένα τυχαίο συμβάν που συνήθως ακολουθείται από συναισθήματα, παρατηρήσεις και θύμισες.

Μια ανάγκη του ανθρώπου να ψάξει για τα τελευταία- ίσως- απομεινάρια ζωής, ύπαρξης και γιατί όχι ευτυχίας. Μιας ζωής, μιας ύπαρξης και μιας ευτυχίας που σταδιακά φυραίνει γι’ αυτό και η ποιήτρια αναμένει μέχρι τέλους της ποιητικής της συλλογής να βρει την ύπαρξη μέσα στους ποιητικούς στίχους.

 

Πώς αντιμετωπίζετε την ποίηση: ως μια ταυτότητα ή ως μια ετερότητα μέσα στη σύγχρονη ζωή;

Ως ταυτότητα θα έλεγα. Και συγκεκριμένα ως την πιο βαθιά και γνήσια και απόλυτη ταυτότητα που θα μπορούσα να έχω. Αισθάνομαι την ποίηση μέσα μου ως ένα διαρκές και ανεξάντλητο φορτίο που καθορίζει τη σχέση μου με τα πράγματα. 'Η, για να το περιγράψω καλύτερα, ως ένα πρίσμα μέσα από το οποίο αντιλαμβάνομαι και βλέπω διαρκώς τον κόσμο.

Ο ποιητής είναι μια περσόνα γύρω από τις λέξεις ή λειτουργεί με έναν ενστικτώδη ορμεμφυτισμό; 

Οι λέξεις είναι ούτως ή άλλως τα εργαλεία του ποιητή, το βάσανο του, το μέσο που φέρει το συναισθηματικό του φορτίο. Από εκεί και πέρα, υπάρχουν ποιητές που βρίσκουν την ποιητική ηδονή στο κυνήγι της κατάλληλης λέξης και άλλοι που γράφουν με τρόπο χειμαρρώδη. Εγώ ανήκω στη δεύτερη κατηγορία. Λατρεύω τις λέξεις και επιδιώκω την απόλυτη ταύτιση λέξης και συναισθήματος, αλλά σε πρώτη φάση το ποίημα πηγάζει αυθόρμητα και επιτακτικά. Μου αρέσει να φυλακίζω όσο πιο ατόφια γίνεται τη στιγμή της πηγαίας και θυελλώδους έμπνευσης. 

Μπορεί η τέχνη να κλείσει τις πληγές των ανθρώπων μέσα σε μια ενδότερη υπαρξιακή διαλεκτική;

Να τις κλείσει δεν ξέρω αν έχει τη δύναμη, σίγουρα όμως μπορεί να τις σκαλίσει με τρόπο ενδιαφέροντα. Η επαφή με την τέχνη δρα λυτρωτικά και οδηγεί τον άνθρωπο σε βαθύτερα επίπεδα αυτογνωσίας. Οι πληγές μπορεί να μην κλείνουν, αλλά, από την άλλη, δεν είναι αυτός ο στόχος… Το ενδιαφέρον κρύβεται στη διαδικασία αναγνώρισης των πληγών, στη θέαση τους και διαχείριση τους μέσα από μία νέα προοπτική -την οποία προσφέρει η τέχνη.

Πιστεύετε ότι ακολουθείτε το δρόμο άλλων ποιητών ή ακολουθείτε μια μοναχική πορεία μέσα στη γραφή σας;

Η συνάντηση με τους άλλους ποιητές και με την τέχνη γενικότερα είναι αναπόφευκτη. Μοιραία, βρίσκεσαι σε συνεχή διάλογο. Δε θα έλεγα ωστόσο ότι "ακολουθώ το δρόμο" άλλων ποιητών.  Αντιλαμβάνομαι τη γραφή ως μια απόλυτα μοναχική διαδικασία, κατά την οποία αναπτύσσεται με τρόπο σπινθηρίζοντα μια αλληλεπίδραση ανάμεσα σε μένα, στο χαρτί και στις προσλαμβάνουσες μου τη δεδομένη στιγμή.

Ποιες εικόνες κρατάτε μέσα σας από τη ζωή σας; Ποιες εικόνες με άλλα λόγια εφορμούν στη γραφή σας;

Οι εικόνες, ναι, παίζουν κεφαλαιώδη ρόλο. Συνήθως το φως, όταν παιχνιδίζει σε ένα δωμάτιο, η βροχή, ένας μακρύς ατελείωτος δρόμος, το πέρασμα ενός αυτοκινήτου, το δειλινό φυσικά, ο ουρανός, τα ξεραμένα στάχυα ενός ξεχασμένου χωραφιού, το θλιβερό φως μιας λάμπας σε έναν έρημο δρόμο… Το καλοκαίρι στη δύση του και το φθινόπωρο στο απόγειο του. Οι εικόνες βέβαια, και το περιβάλλον γενικά, δε δημιουργούν το ποίημα, απλώς κινητοποιούν και βγάζουν στην επιφάνεια μια ιδέα, μια σκέψη, ένα βάσανο που υπήρχε ήδη. Απελευθερώνουν, με λίγα λόγια, ένα συναισθηματικό φορτίο. Απολαμβάνω να τις διατηρώ στους στίχους και να τις θέτω σε μια κατάσταση διαλόγου με την κεντρική ιδέα του εκάστοτε ποιήματος.

Ποια ερωτήματα καλείται να απαντήσει ο ποιητής διαχρονικά αλλά και στο παρόν που ζούμε;

Ο ποιητής βρίσκεται σε συνεχή αλληλεπίδραση με τον εαυτό του, με τους γύρω του, με το περιβάλλον του, με την κοινωνία στην οποία ζει -προσπαθεί να ερμηνεύσει συμπεριφορές, να αποκωδικοποιήσει μηνύματα, να καταθέσει καινούργιες προτάσεις, να ανακαλύψει νέες οπτικές γωνίες. Το ζήτημα του χρόνου, το ζήτημα της ευθύνης, της αυτοκυριαρχίας, της αυτοπραγμάτωσης, της διαχείρισης του γεγονότος του θανάτου είναι μερικά από τα θέματα που διαχρονικά τον απασχολούν. Και στο παρόν τα ίδια θέματα τον απασχολούν, αλλά μέσα από τις προσλαμβάνουσες και τις παραμέτρους της κοινωνίας στην οποία ζει. Αναλόγως με την κοινωνική συνθήκη, μπορεί να αλλάζει και ο ρόλος του, ο τρόπος που διαχειρίζεται και εκφράζει το ποιητικό του φορτίο. Ωστόσο, οι αναζητήσεις ενός ποιητή δεν οδηγούν στην απάντηση ενός ερωτήματος, αλλά στην ανακάλυψη και την κατάθεση μιας προσωπικής αλήθειας, η οποία μπορεί να λειτουργήσει ως γόνιμο πεδίο συνάντησης πολλών ανθρώπων -του ίδιου του ποιητή δηλαδή και των αναγνωστών της ποίησής του. 

Ποιο το νόημα της λέξης στην ποίηση; Μια απλή μορφή έκφρασης ή ένα ψυχικό αποτύπωμα;

Η λέξη στην ποίηση είναι το παν. Σαφώς είναι ο φορέας της έκφρασης, αλλά και πέρα από αυτό η επιλογή μιας λέξης δεν είναι σχεδόν ποτέ τυχαία. Ευτυχισμένος ο ποιητής που θα καταφέρει μέσα στις λέξεις του να κλείσει αυτούσιο το ψυχικό του φορτίο -όσο εφικτό είναι δηλαδή αυτό…  

Είναι η ποίηση το καταφύγιο του ανθρώπου;

Μπορεί να είναι. Με τον ίδιο τρόπο βέβαια που μπορούν χιλιάδες άλλα πράγματα να λειτουργήσουν ως καταφύγιο. Το τι αποτελεί καταφύγιο για κάθε άνθρωπο είναι μια υπόθεση πολύ προσωπική. Απλώς η ποίηση -και η τέχνη γενικότερα- μπορεί να δράσει λυτρωτικά σε πολλά επίπεδα στον ψυχισμό του ανθρώπου και να τον βοηθήσει να ανακαλύψει νέους δρόμους, νέες προοπτικές.

Μπορεί ο κόσμος να ζήσει ποιητικά;

Ναι, μπορεί, γιατί όχι; Να ζήσει με την αίσθηση ότι όλα όσα μας περιβάλλουν κρύβουν μέσα τους μία άλλη διάσταση. Ότι υπάρχει διαρκώς γύρω μας μια κρυμμένη αλήθεια, την οποία καλούμαστε να ανακαλύψουμε, εφόσον έχουμε τις εσωτερικές μας κεραίες ανοιχτές. Η ποίηση δεν μπορεί να αφαιρέσει κάτι από την κυνικότητα της κοινωνίας ή από την σκληρότητα της ίδιας της ζωής, αλλά μπορεί να προσφέρει ένα νέο πρίσμα θέασης της πραγματικότητας, ένα διαφορετικό αισθητήριο αντίληψης. Αυτή είναι και η μαγεία της.

Δημοσίευση 10/3/2017, Site offsite.com.cy (offsite.com.cy)