Μετά την πανδημία: τι με τρομάζει περισσότερο

http://www.chrisanthiiakovou.gr/images/photo/meta_tin_pandimia.jpg

Προφανώς αυτή τη στιγμή ο μεγαλύτερος μας φόβος είναι να μην κολλήσουμε και να μην πεθάνουμε, αλλά δε χρειάζεται να είσαι αναλυτής για να καταλάβεις ότι αυτό που ζούμε τώρα είναι το πρώτο μόλις στάδιο από τα χειρότερα που θα ακολουθήσουν.

Δεν ξέρω κατά πόσο το σκεφτόμαστε τώρα -μιας και είμαστε αρκετά απασχολημένοι με το φόβο μας ή με τη λαχτάρα μας να βγούμε έξω όπως παλιά ή με την προσπάθεια μας να σώσουμε οτιδήποτε σώζεται- αλλά είναι αυτονόητο ότι το μεγάλο πρόβλημα δε θα είναι ούτε το ψυχικό κόστος ούτε οι κοινωνικές αλλαγές, αλλά μια νέα οικονομική κρίση.

Και τι είδους κρίση θα είναι αυτή; Δε θα είναι σαν αυτήν που βιώνουμε ήδη εδώ και δέκα χρόνια, αλλά δεν ξέρουμε και πώς ακριβώς θα είναι. Πανδημίες στην ιστορία της ανθρωπότητας έχουν υπάρξει πάρα πολλές, αλλά για τη δική μας γενιά είναι η πρώτη. Και είναι κάτι εντελώς πρωτόγνωρο και άγνωστο για εμάς.

Με την οικονομική κρίση της τελευταίας δεκαετίας το πράγμα έδειχνε κάπως να σταθεροποιείται. Ασφαλώς και συντελέστηκαν μεγάλες αλλαγές, αλλά η αργή επαναπροσαρμογή μας μάς οδήγησε τελικά σε μια σχετική ασφάλεια, συγκριτικά με τα πρώτα χρόνια. Οι αλλαγές όμως που προκαλεί μια πανδημία είναι και σαρωτικές και ραγδαίες: δύσκολα μπορείς να κάνεις προβλέψεις και ακόμα πιο δύσκολα μπορείς να προλάβεις τα χειρότερα.

Αλλά αυτό που κυρίως σου στερεί η πανδημία -και αυτό που μου φαίνεται το πιο φοβερό και τρομακτικό απ' όλα- είναι η επιθυμία σου να αντιδράσεις. Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε τόσο με λάθος πολιτικούς χειρισμούς ή οικονομικά σκάνδαλα, αλλά με ένα ζήτημα ζωής και θανάτου. Ή για να το πω καλύτερα, μπορεί να έχουμε και πάλι σκάνδαλα και λάθος χειρισμούς εκ μέρους των εκάστοτε κυβερνήσεων, αλλά αυτά κατά κάποιον τρόπο χάνονται κάτω από το άλλοθι της υγείας.

Ο «εχθρός» εδώ δεν είναι συγκεκριμένες ομάδες προσώπων που ευθύνονται για την κακή κατάσταση της χώρας, αλλά ένας ιός. Μπροστά στον φόβο του θανάτου δέχεσαι σχεδόν τα πάντα, ακόμα κι αν σε πολλά πράγματα καταβάθος δε συμφωνείς. Έτσι, απέναντι σε ποιον να διαδηλώσεις, να εξεγερθείς, να αντιδράσεις; Ποιον να μαυρίσεις στις επόμενες εκλογές; Τι ακριβώς να διεκδικήσεις; Δεν μπορείς να ζητήσεις τα ρέστα από πουθενά, γιατί θεωρητικά κανείς δεν ευθύνεται.

Τι μέλλον λοιπόν μπορεί να έχει μια χώρα που οικονομικά θα καταστραφεί, αλλά δε θα έχει την ορμητικότητα να αντιδράσει και να διεκδικήσει; Κι αν δεν έχει αυτά τα δύο, πώς θα γίνουν οι αλλαγές για να πάει μπροστά;

Μια πανδημία παγώνει τα πάντα με έναν τρόπο απόλυτο, τόσο σε πρακτικό επίπεδο όσο και σε ψυχολογικό. Κι αυτός φαίνεται να είναι ένας πολύ κακός συνδυασμός. Αν προσθέσουμε σε αυτά τις μεγάλες αλλαγές που θα έρθουν στον τρόπο ζωής και στον τρόπο σκέψης -πράγματα που φαίνονται ήδη αρκετά καθαρά από τώρα- μιλάμε για ένα αγνώριστο μελλοντικό τοπίο. Ας είμαστε προετοιμασμένοι για όλα.

Χριστουγεννιάτικα λαμπάκια

Διάβασα πριν χρόνια την «Αθανασία» του Κούντερα. Εμείς οι άνθρωποι, λέει, όταν κάνουμε κάτι, δεν αντλούμε ευχαρίστηση από αυτό καθ’ εαυτό που κάνουμε, αλλά από την εικόνα του εαυτού μας καθώς το κάνει. Γι’ αυτό και η εικόνα, λέει σε άλλο σημείο, κινεί τον κόσμο.

Από τότε δεν έχω σταματήσει να μας φαντάζομαι όλους μας ερωτευμένους με τους εαυτούς μας. Να είμαστε καλοντυμένοι. Να είμαστε ευδιάθετοι ή σέξι. Να έχουμε το πιο όμορφο σπίτι. Και την πιο cool διάθεση. Και να ρίχνουμε το πιο δυνατό γέλιο στην παρέα και στο καπάκι να βγάζουμε μια selfie γιατί περνάμε γαμάτα!

Όλη μας η ζωή μια ατέλειωτη πόζα στα μάτια του ίδιου του εαυτού μας. Που την ανεβάζουμε και στο fb για να αυτοκαμαρωνόμαστε. Και να μας καμαρώνουν και οι άλλοι, γιατί αλλιώς δεν έχει γούστο.

Στις γιορτές αυτό το πράγμα γιγαντώνεται. Θες το ψηλό δέντρο που αγκομαχάει από το βάρος των στολιδιών και να τιγκάρεις το σπίτι με λαμπάκια και θες ντε και καλά να βάλεις ολοκαίνουργια ρούχα και να σουλατσάρεις από καφέ σε καφέ και από ταβέρνα σε μπαρ. Κι όλη η πόλη γίνεται ένα απέραντο τοπίο που αναβοσβήνει και προσποιείται ότι είναι χαρούμενη. Αλλιώς γιορτές δε γίνονται. Πρέπει ντε και καλά να είσαι στην τρίχα και να χαίρεσαι.

Γι’ αυτό μετά ο άλλος σου λέει ότι παθαίνει κατάθλιψη στις γιορτές. Δεν αντέχει άλλο να βλέπει τα μελομακάρονα και τους κουραμπιέδες και τους Άη-Βασίληδες στη μέση του δρόμου και τον κόσμο να πηγαινοέρχεται σαν παλαβός γιατί πρέπει να τα προλάβει όλα πριν τις γιορτές. Τι στο καλό θέλει να προλάβει, δεν κατάλαβα ποτέ.

Αλλά εδώ και μερικά χρόνια δεν έχεις λεφτά ούτε για δώρα ούτε για δέντρα ούτε για εξόδους και πάνε και οι διπλοί μισθοί που ξεπατίκωνες όλη την αγορά και πάει και η παλιότερη γιορτινή διάθεση. Όχι γιατί τώρα δεν μπορείς να νιώσεις τα Χριστούγεννα, αλλά γιατί σου χάλασαν την εικόνα.

Η προηγούμενη ζωή μας, εκείνη με την οποία ήμαστε ερωτευμένοι, έσβησε τόσο απλά και τόσο απατηλά σαν τα χριστουγεννιάτικα λαμπάκια στο τέλος των γιορτών. Και πολλοί δε σκέφτονται ότι η λύση δεν είναι να στεναχωριόμαστε, αλλά να βρούμε καινούργιες εικόνες. Να τις ψάξουμε μέσα μας, να τις δημιουργήσουμε από την αρχή. Να τις εφεύρουμε εν ανάγκη, από το πουθενά. Γιατί δυστυχώς τις εικόνες τις χρειαζόμαστε οπωσδήποτε. Έχει δίκιο ο Κούντερα – πώς αλλιώς θα κινείται ο κόσμος;

Της Χρυσάνθης Ιακώβου Ser-Free #31, Δεκέμβριος 2013

 

Διακοπές σημαίνει Θάσος

Της Χρυσάνθης Ιακώβου / Αναδημοσίευση απο LIFO Μικροπράγματα

Όχι, δεν είναι υπερβολή. Στη Θάσο μπορείς πραγματικά να βιώσεις τον ορισμό των διακοπών. Θέλεις μπάνιο σε ωραίες παραλίες; Θέλεις κόσμο, κίνηση και ωραία μπαράκια; Θέλεις να τρως το ψαράκι σου πλάι στο κύμα; Θέλεις βουνό και γραφικά ορεινά χωριά; Θέλεις αξιοθέατα, αρχαία μνημεία και μουσεία; Ε ναι, η Θάσος τα έχει όλα αυτά.

Η Θάσος είναι το νησί που ξεκαλοκαιριάζουν όλοι οι βορειοελλαδίτες (είναι απίθανο να συναντήσεις άνθρωπο από την Μακεδονία και την Θράκη που να μην έχει πάει έστω μία φορά) και είναι το νησί που ευελπιστώ ότι κάποτε θα εκτιμήσει και η υπόλοιπη Ελλάδα και θα αρχίσει να συρρέει μαζικά κόσμος από Στερεά Ελλάδα και Πελοπόννησο.

Στη Θάσο πηγαίνω από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Έχει μείνει ίδια όλα αυτά τα χρόνια, χωρίς δήθεν προσπάθειες εκσυγχρονισμού για να τραβήξει περισσότερους τουρίστες, χωρίς να αλλοιωθεί η ιδιαίτερη φυσιογνωμία της που την κάνει τόσο ανεπιτήδευτη και τόσο γοητευτική. Παρόλ' αυτά, κάθε φορά που πηγαίνω θα ανακαλύψω κάτι που δεν είχα ξαναδεί: μια παραλία που άρχισε να γίνεται της μόδας, ένα καινούργιο μαγαζάκι, ένα χωριό που δεν είχα ξαναπάει.

Στη Θάσο έχω κάνει τα καλύτερα μπάνια της ζωής μου: Χρυσή Αμμουδιά, Αλυκή, Παχύς, Παράδεισος. Φιλόξενα κολπάκια, όμορφα, με ζεστά και πεντακάθαρα νερά. Είναι τόσο μικρό το νησί που μπορείς κάθε μέρα να πηγαίνεις σε διαφορετική παραλία, χωρίς να χάνεις χρόνο σε μετακινήσεις και να κουράζεσαι άσκοπα.

Εξάλλου, σε όποια παραλία και να πας, θα τη συνδυάσεις με κάποιο μέρος εκεί κοντά. Στην Παναγιά θα πας και θα πιεις τον καλύτερο ελληνικό καφέ στα γραφικά της καφενεδάκια που είναι ντυμένα με πέτρα και αμπέλι. Στο ορεινό χωριό Καζαβίτι θα γοητευτείς από την αρχιτεκτονική των σπιτιών και θα φας μέχρι σκασμού στην πλατεία κάτω από τα πλατάνια. Τα Λιμενάρια δεν είναι παρά ένα μικρό χωριό, αλλά θα σου αρέσει τόσο -ειδικά όταν θα τρως πλάι στη θάλασσα. Ο Ποτός είναι το πιο …κοσμοπολίτικο μέρος, θα σεργιανίσεις στα στενά, θα αγοράσεις αναμνηστικά, θα κάτσεις σίγουρα για καφέ ή ποτό. Και δε θα ξεχάσεις να κάνεις στάση στο Μοναστήρι του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, που στέκει στην άκρη του γκρεμού και από κάτω σκάει το κύμα.

Και φυσικά ο Λιμένας, η πρωτεύουσα, η καρδιά του νησιού, που σε καλεί να χαθείς στην ιστορία του και στο ηλιοβασίλεμα του. Τα στενά του είναι συνέχεια γεμάτα κόσμο που πηγαινοέρχεται, τρώει, ψωνίζει. Υπάρχουν παντού αρχαία -σε μια πλατεία ένα τσούρμο παιδιών παίζει πλάι στις μαρμάρινες κολώνες. Η αρχαία αγορά, μόλις λίγα μέτρα πάνω από το λιμανάκι, σε προκαλεί να τη διασχίσεις, να περπατήσεις στα μονοπάτια της, να ανεβείς τα σκαλιά που έχουν σχεδόν λιώσει από το πέρασμα τόσων και τόσων ανθρώπων ανά τους αιώνες. Από δίπλα το Αρχαιολογικό Μουσείο: και μόνο μια κλεφτή ματιά στην είσοδο όπου στέκει αγέρωχος ένα πανύψηλος κούρος θα σε πείσει να μπεις. Να βρεις το κουράγιο να ανεβείς μέχρι το αρχαίο θέατρο. Ο δρόμος ανηφορικός, αλλά η μαγεία και η ενέργεια του χώρου θα σε ανταμείψουν -χώρια η θέα!

Και φυσικά το λιμανάκι, το πιο μαγευτικό μέρος ολόκληρης της Θάσου, με τους δύο φάρους, με τα μικρά σκάφη στον κόλπο του και τα ψαροκάικα, με τον ήλιο που βυθίζεται θριαμβευτικά μέσα στη θάλασσα και σου χαρίζει το πιο μεθυστικό ηλιοβασίλεμα που θα δεις ποτέ στη ζωή σου.

Είναι τόσο μαγική η Θάσος. Δε σου υπόσχεται πολλά, αλλά τελικά σου τα δίνει όλα. Και είναι φτιαγμένη από αυτό το υλικό που γεννιούνται οι αναμνήσεις. Να πας και θα με θυμηθείς!